Nikon D5, chiếc DSLR ra mắt từ năm 2016, đang là máy ảnh chính được NASA sử dụng trên nhiệm vụ Artemis II. Trong bối cảnh một sứ mệnh không gian trị giá hàng tỷ USD và sự xuất hiện của các dòng máy mirrorless mới như Z9, lựa chọn này gây bất ngờ, nhưng lại xuất phát từ một lý do rất cụ thể.
Dù phi hành đoàn Artemis II đã vận động thành công để đưa mẫu flagship hiện tại của Nikon là Z9 lên tàu vào phút chót, chiếc máy được dùng làm máy ảnh chính vẫn là Nikon D5 DSLR ra mắt từ năm 2016, mẫu máy đã qua kiểm nghiệm rất kỹ. Không phải Nikon D6, chiếc DSLR chuyên nghiệp cuối cùng của Nikon đã bị ngừng sản xuất trong năm 2025, mà là D5 đã 10 năm tuổi.
Không khó để đặt câu hỏi vì sao các phi hành gia Artemis II, những người tham gia một chương trình Artemis tiêu tốn hàng tỷ USD để vận hành, lại dùng một chiếc DSLR cũ, thẳng thắn mà nói là không phải mẫu máy đặc biệt được yêu thích ở thời điểm ra mắt.
Tuy nhiên, lựa chọn này không hề kỳ lạ nếu đặt vào đúng bối cảnh. Ngoài yếu tố quan trọng bậc nhất là Nikon D5 là mẫu máy đã được chứng minh độ tin cậy, đã qua thử nghiệm và NASA biết rõ nó chịu được môi trường khắc nghiệt ngoài không gian, D5 còn là một chiếc máy có năng lực rất riêng cho đúng tình huống này.
Khi Nikon ra mắt D5, một phần lớn trong chiến dịch tiếp thị là việc chiếc máy có thể đạt mức ISO tối đa tới 3,280,000. Con số đó trên thực tế phần nhiều mang tính phô diễn, vì ISO 3.28 triệu cho chất lượng rất tệ và gần như vô dụng. Nhưng khả năng chụp thiếu sáng từng được quảng bá rầm rộ của D5 thì không phải chiêu trò tiếp thị. D5 từng là, và đến nay vẫn là, chiếc máy Nikon thể hiện tốt nhất ở ISO cao. Không chỉ trong nhóm DSLR, mà trên toàn bộ các máy ảnh kỹ thuật số Nikon từng sản xuất.
Nhiệm vụ Artemis II của NASA, ở thời điểm bài viết gốc được đăng khi tàu đang bay quanh Mặt Trăng, tập trung vào việc thu thập nhiều dữ liệu hình ảnh hữu ích về Mặt Trăng nhất có thể. Điều đó đồng nghĩa cần những bức ảnh tốt, sắc nét và sạch nhiễu về bề mặt vệ tinh này. Nikon Z9 trên tàu Orion đúng là có độ phân giải cao hơn D5, nhưng nó không giỏi bằng ở ISO cao, trong khi không gian thì cực kỳ tối.
Hãy nhìn vào những bức ảnh Trái Đất rất ấn tượng mà phi hành gia Artemis II Reid Wiseman chụp qua cửa sổ tàu Orion hôm thứ Sáu tuần trước. Một trong số đó được chụp ở ISO 51,200 với tốc độ màn trập chỉ 1/4 giây. Wiseman đúng là có thể mở lớn hơn khẩu độ trên ống kính Nikon AF-S 14-24mm f/2.8G, từ f/4 xuống f/2.8, nhưng khác biệt tạo ra cũng không nhiều. Đây vốn dĩ vẫn sẽ là một bức ảnh phải chụp ở ISO rất cao.
Wiseman cùng các đồng đội Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen có thể giữ ISO thấp khi chụp phần Mặt Trăng được chiếu sáng. Nhưng còn mặt tối của vệ tinh này thì sao? Khi đó, ISO cao sẽ là yếu tố thiết yếu.
Không có nhiều nghi ngờ về việc chiếc Nikon Z9 mà phi hành đoàn mang theo ngoài không gian vẫn sẽ hoạt động tốt và tạo ra ảnh đẹp. Tuy nhiên, khi ánh sáng yếu và độ tin cậy đã được kiểm chứng là ưu tiên hàng đầu, Nikon D5 vẫn là lựa chọn vượt trội hơn. Nhiều khía cạnh trên máy ảnh đã được cải thiện kể từ khi D5 ra mắt, bao gồm lấy nét tự động và tốc độ. Nhưng chất lượng ảnh thì không cải thiện đồng đều trong kỷ nguyên mirrorless. Các hãng máy ảnh hiện ưu tiên những mặt khác trong hiệu năng hình ảnh tổng thể. Với D5, Nikon đã ưu tiên hiệu năng ISO cao theo cách mà hãng chưa lặp lại trên các mẫu máy mới hơn.
Ngoài lề một chút, việc ống kính Nikkor 35mm f/2 AF-D đã 30 năm tuổi được mang lên không gian có phải là lựa chọn tốt hơn Nikon AF-S 35mm f/1.4G hay 35mm f/1.8G ED hay không thì kém rõ ràng hơn nhiều. Dù vậy, việc một ống prime Nikkor cổ điển xuất hiện trong không gian vẫn là chi tiết thú vị, và thực tế cho thấy nó đang hoạt động hoàn toàn ổn.
Nikon D5 có phải là chiếc máy Nikon tốt nhất, hay thậm chí là DSLR tốt nhất hãng từng tạo ra? Hoàn toàn không. Nhưng nó là công cụ phù hợp cho nhiệm vụ Artemis II, bất kể tuổi đời của nó. Khi Nikon đang chuyển sang nền tảng Z9 cho nhiệm vụ Artemis III với mẫu Handheld Universal Lunar Camera thế hệ mới, Artemis II nhiều khả năng cũng sẽ là màn xuất hiện cuối cùng của D5. Việc được phi hành đoàn Artemis II sử dụng trong lúc họ lập kỷ lục mới về khoảng cách xa nhất con người từng đi khỏi Trái Đất – 252,760 dặm, tương đương 406,778 km là một lời chào sân khấu cuối cùng quá đáng nhớ.
