Cisco, tập đoàn hàng đầu thế giới trong lĩnh vực mạng và an ninh mạng, vừa công bố kết quả báo cáo Chỉ số Sẵn sàng cho AI 2025 (Cisco AI Readiness Index) – đánh dấu năm thứ ba liên tiếp nghiên cứu về khả năng thích ứng AI toàn cầu. Báo cáo cho thấy một nhóm nhỏ nhưng kiên định, được gọi là “Pacesetters” (những người tiên phong), đang dẫn đầu trong việc khai thác giá trị thực tế từ AI. Tại Việt Nam, nhóm này chiếm khoảng 13% số doanh nghiệp được khảo sát, tương đương với tỷ lệ trung bình toàn cầu suốt ba năm qua, thể hiện sự bứt phá rõ rệt trong quá trình chuyển đổi số và ứng dụng AI hiệu quả.
Nhóm “Pacesetters” nổi bật nhờ cách tiếp cận có hệ thống, kết hợp chặt chẽ giữa chiến lược, dữ liệu và hạ tầng – ba yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp bắt kịp tốc độ phát triển nhanh của AI. Có tới 98% trong nhóm này đã chủ động thiết kế hệ thống mạng đáp ứng nhu cầu mở rộng và độ phức tạp ngày càng cao của AI, trong khi tại Việt Nam, tỷ lệ này mới đạt 58%.
Theo phân tích từ Cisco, chính sự kết hợp giữa tầm nhìn chiến lược và nền tảng công nghệ vững chắc đã mang lại cho nhóm tiên phong lợi thế dài hạn. Hai yếu tố mới đang tái định hình bức tranh AI toàn cầu là AI Agents – công nghệ nâng cao tiêu chuẩn về quy mô, bảo mật và quản trị – cùng với khái niệm AI Infrastructure Debt, hay còn gọi là “khoản nợ hạ tầng AI”, phản ánh những rủi ro tiềm ẩn có thể làm giảm hiệu quả đầu tư AI nếu không được giải quyết kịp thời.
“Kết quả Chỉ số Sẵn sàng cho AI 2025 của Cisco cho thấy mức độ sẵn sàng chính là yếu tố quyết định giá trị”, ông Nguyễn Như Dũng, Giám đốc điều hành Cisco Việt Nam, Lào và Campuchia nhận định. “Các doanh nghiệp sẵn sàng cho AI – nhóm Pacesetters – là minh chứng điển hình. Họ có khả năng chuyển đổi dự án thử nghiệm thành triển khai thực tế cao gấp 5 lần và tạo ra giá trị đo lường được cao hơn 30%. Trong giai đoạn mà AI agents đang được triển khai mạnh mẽ, thành công sẽ phụ thuộc vào sự chuẩn bị, kỷ luật và hành động cụ thể”.
Những doanh nghiệp dẫn đầu đang định hình giá trị mới của AI
Nghiên cứu toàn cầu của Cisco, thực hiện với hơn 8,000 lãnh đạo AI tại 30 quốc gia và 26 ngành nghề, cho thấy nhóm “Pacesetters” sở hữu những yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Họ không chỉ có chiến lược rõ ràng, mà còn biết cách tận dụng dữ liệu, mạng lưới và an ninh để gia tăng hiệu quả đầu tư AI.
Cụ thể, gần như toàn bộ doanh nghiệp thuộc nhóm tiên phong trên toàn cầu (98%) đã xây dựng lộ trình AI chi tiết, trong khi tại Việt Nam, chỉ 58% có kế hoạch tương tự. Bên cạnh đó, 95% các doanh nghiệp này thường xuyên đo lường tác động của AI, gấp đôi tỷ lệ trung bình, và 71% tin rằng các ứng dụng AI sẽ giúp mở ra nguồn doanh thu mới – con số cao hơn gấp hai lần so với mức trung bình tại Việt Nam.
Nhóm “Pacesetters”: Sẵn sàng trở thành lợi thế cạnh tranh
Khả năng mở rộng và tính linh hoạt của hạ tầng là điểm khác biệt then chốt. 77% doanh nghiệp tiên phong cho biết hệ thống mạng của họ có thể mở rộng ngay lập tức cho các dự án AI mới, trong khi tại Việt Nam, chỉ 16% đạt được điều này. Ngoài ra, 87% doanh nghiệp trong nhóm Pacesetters nhận thức sâu sắc về các mối đe dọa đặc thù liên quan đến AI, so với 48% trung bình trên thị trường Việt Nam, và 75% đã sẵn sàng kiểm soát cũng như bảo vệ các AI agents – cao gấp đôi so với mức 34% của các doanh nghiệp trong nước.
Nhờ sự chuẩn bị toàn diện này, 90% doanh nghiệp thuộc nhóm Pacesetters đã ghi nhận tăng trưởng về lợi nhuận, năng suất và đổi mới sáng tạo, vượt xa mức trung bình 74% tại Việt Nam. Điều đó chứng minh rằng mức độ sẵn sàng về hạ tầng, an ninh và chiến lược là nền tảng giúp AI thực sự tạo ra giá trị lâu dài.
AI Agents – Tham vọng vượt xa năng lực sẵn sàng hiện nay
Theo báo cáo, 93% tổ chức tại Việt Nam đang có kế hoạch triển khai AI agents, và gần 38% kỳ vọng các hệ thống này sẽ có thể phối hợp làm việc cùng nhân viên trong vòng 12 tháng tới. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp hạn chế do hệ thống hiện tại chỉ đủ để thực hiện các tác vụ phản ứng, chưa thể hỗ trợ các mô hình AI tự động ra quyết định hay học hỏi liên tục.
27% doanh nghiệp thừa nhận mạng lưới của họ không thể mở rộng để xử lý lượng dữ liệu và độ phức tạp ngày càng tăng, trong khi chỉ 18% mô tả hạ tầng AI của mình là linh hoạt và thích ứng cao. Ở chiều ngược lại, nhóm Pacesetters tiếp tục chứng minh vai trò tiên phong, khi đã xây dựng nền tảng vững chắc giúp mở rộng AI một cách bền vững trong tương lai.
“Khoản nợ hạ tầng AI”: Thách thức âm thầm đe dọa giá trị dài hạn
Báo cáo năm nay cũng giới thiệu khái niệm mới – “khoản nợ hạ tầng AI”, được xem là phiên bản hiện đại của “nợ kỹ thuật” trong chuyển đổi số. Đây là hệ quả của việc trì hoãn đầu tư, thỏa hiệp trong thiết kế kiến trúc hoặc chậm nâng cấp hệ thống, khiến hiệu suất AI suy giảm dần theo thời gian.
Các dấu hiệu cảnh báo sớm đã xuất hiện rõ ràng: 39% doanh nghiệp dự báo khối lượng công việc sẽ tăng trên 30% trong ba năm tới, 60% gặp khó khăn trong việc tập trung hóa dữ liệu, chỉ 33% sở hữu năng lực GPU đủ mạnh, và chưa đến 42% có khả năng phát hiện, ngăn chặn các mối đe dọa đặc thù liên quan đến AI.
Những con số này cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa tham vọng AI và năng lực vận hành thực tế của doanh nghiệp. Nếu không được xử lý kịp thời, “khoản nợ hạ tầng” sẽ làm tăng rủi ro, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng khai thác giá trị lâu dài. Tuy vậy, các doanh nghiệp tiên phong với tầm nhìn dài hạn, kỷ luật và chiến lược đầu tư rõ ràng đang chứng minh rằng sự sẵn sàng chính là yếu tố quyết định thành công trong kỷ nguyên AI.
