Ngày 21/4 sắp tới, OPPO sẽ giới thiệu Find X9 Ultra ra thị trường toàn cầu. Những gì hãng đã công bố trước sự kiện cho thấy điểm nhấn lớn nhất nằm ở hệ camera, đặc biệt là ống kính Hasselblad tele 50MP zoom quang học 10x tương đương 230mm. Đây là một cấu hình rất khác mặt bằng flagship hiện nay, nơi phần lớn nhà sản xuất dừng ở 4x hoặc 5x rồi mở rộng tiếp bằng crop và xử lý số.
Find X9 Ultra còn được xác nhận sở hữu cụm bốn camera phủ dải tiêu cự 14-230mm, gồm camera chính 200MP, tele 3x 200MP, tele 10x 50MP và ultrawide 50MP. OPPO cũng nhấn mạnh mốc 20x “optical quality”, cho thấy hãng muốn biến camera tele thành một công cụ chụp thực thụ thay vì chỉ là thông số để quảng bá.
Vì sao zoom quang 10x lại đáng chú ý ở thời điểm này
Camera phone vài năm gần đây đi theo một hướng rất rõ là tele ngắn hơn, cảm biến độ phân giải cao hơn, phần còn lại giao cho crop và AI. Hướng này hợp lý với thiết kế máy mỏng, dễ kiểm soát module camera, dễ cân bằng chất lượng giữa nhiều tiêu cự. Đổi lại, vùng tele rất xa hiếm khi còn là sức mạnh phần cứng thuần túy. Ở mốc 10x, nhiều máy đã rời khỏi lãnh địa quang học và chuyển sang xử lý số.
The Verge đánh giá Find X9 Ultra có thể là chiếc điện thoại đầu tiên kể từ Galaxy S23 Ultra đưa 10x periscope quay lại đúng nghĩa. Chi tiết này quan trọng vì nó cho thấy OPPO đang đi ngược xu hướng chung của thị trường. Hãng không chọn một tiêu cự tele an toàn hơn rồi dùng thuật toán kéo dài, mà đưa luôn tiêu cự rất xa vào phần cứng.
Lý do khiến 10x quang học gần như biến mất rất đơn giản là vì nó khó. Tiêu cự càng dài thì đường đi ánh sáng càng dài, kết cấu quang học càng phức tạp, sai số căn chỉnh càng dễ bị phóng đại, rung tay càng nhìn rõ hơn trong khung ngắm. Đó là một bài toán cơ khí, quang học và ổn định hình ảnh cùng lúc – OPPO đang chọn giải bài toán khó nhất của camera tele trên smartphone.
OPPO giải quyết 3 bài toán khó của 10x quang học như thế nào
Bài toán đầu tiên là nhét một hệ quang học rất dài vào thân máy mỏng. OPPO giải phần này bằng cấu trúc Quintuple Prism Reflection Periscope – tức hệ periscope dùng đường ánh sáng phản xạ 5 lần. Các nguồn teaser của hãng cho biết cấu trúc mới giúp rút chiều dài module từ khoảng 41mm xuống còn 29mm, tương đương mức giảm khoảng 30%. Đây là nền móng để 230mm có thể tồn tại trong một thân máy flagship hiện đại.
Bài toán thứ hai là giữ cho ánh sáng đi qua hệ quang học dài đó vẫn sạch và ổn định. OPPO xử lý phần này bằng một kiến trúc quang học riêng gồm Tri-cut prism, lớp phủ nano ND và Air capsule. Tri-cut prism giúp kiểm soát đường đi ánh sáng chính xác hơn trong không gian rất hẹp, lớp phủ nano ND giảm ánh sáng nhiễu và phản xạ phụ, còn Air capsule hỗ trợ duy trì độ tinh khiết của chùm sáng trước khi tới cảm biến. Kết quả mà OPPO đưa ra là độ tinh khiết ánh sáng đạt 99.999%, qua đó giữ ảnh trong hơn, sạch hơn và ổn định hơn ở tiêu cự rất xa. Lượng sáng trên mỗi điểm ảnh tăng 306% so với Galaxy S23 Ultra và tăng 148% so với Find X8 Ultra. Đặt trong ngữ cảnh một camera 10x, đây là những con số cho thấy OPPO muốn kéo chất lượng ảnh ở tiêu cự xa lên một tầm cao mới.
Bài toán thứ ba là chống rung. Ở 10x, rung tay nhỏ cũng đủ làm khung ngắm chao đảo mạnh. Ở 20x, vấn đề còn rõ hơn. OPPO xử lý bằng Telephoto Sensor Shift, tức dịch chuyển trực tiếp cảm biến thay vì chỉ ổn định hệ prism. Hãng công bố cơ chế này có biên độ dịch chuyển 530um và chịu rung tới +/- 0.7 độ. Đây là phần rất đáng chú ý, vì một camera 10x chỉ có giá trị khi người dùng thực sự giữ được khung hình và lấy nét được trong điều kiện cầm tay. Các nguồn bên ngoài cũng xác nhận OPPO đang dùng sensor-shift cho camera tele mới này, thay cho cách ổn định truyền thống của nhiều hệ periscope trước đây.
Ngoài ra, OPPO còn áp dụng Triple Active Optical Alignment, tức quy trình căn chỉnh động giữa ống kính, cảm biến và prism trong quá trình lắp ráp để bảo đảm độ sắc nét quang học cao nhất cho từng module. Khi một camera phải làm việc ở 230mm, độ chính xác cơ khí quyết định trực tiếp tới chất lượng ảnh đầu ra.
Điều đó thay đổi trải nghiệm chụp ảnh ra sao
Giá trị lớn nhất của Find X9 Ultra nằm ở chỗ mốc 10x bắt đầu từ dữ liệu quang học gốc. Điều đó giúp máy có nền tảng tốt hơn khi chụp concert, sân khấu, thể thao, động vật, kiến trúc xa hoặc bất kỳ tình huống nào mà người dùng không thể tiến lại gần chủ thể. Khung hình 230mm hẹp hơn rất nhiều so với 70mm hoặc 120mm thường thấy, nên cảm giác “đưa chủ thể lại gần” cũng khác hẳn. Đây là vùng tiêu cự vốn gần với máy ảnh hơn là smartphone.
Mốc 20x “optical quality” cũng là một chi tiết rất đáng bàn. Theo những gì OPPO và các bài phân tích bên ngoài mô tả, camera tele 50MP này dùng cảm biến tùy chỉnh để chụp 10x quang học ở 230mm, sau đó crop để đạt 460mm ở mốc 20x mà vẫn giữ chất lượng gần chuẩn quang học. Khi đầu vào đã là dữ liệu từ một ống kính 230mm thực thụ, AI và crop phía sau sẽ có nền tốt hơn rất nhiều để xử lý chi tiết, màu sắc và độ tương phản.
Cuộc đua camera phone vài năm gần đây xoay quanh cảm biến lớn, AI và xử lý ảnh. OPPO chọn một hướng đi tốn diện tích hơn, khó chế tạo hơn, khó chống rung hơn nhưng đổi lại tạo ra khác biệt rất rõ ở trải nghiệm chụp tele xa. Nếu phần cứng này thể hiện tốt ngoài thực tế, Find X9 Ultra sẽ là một trong những chiếc camera phone hiếm hoi của năm 2026 có thể làm mới lại khái niệm zoom xa native trên smartphone.
OPPO vẫn cần chứng minh chất lượng ảnh thực tế sau ngày ra mắt 21/4. Nhưng ở thời điểm hiện tại, Find X9 Ultra đã cho thấy một điều rất rõ: OPPO không muốn thắng cuộc đua camera bằng cách đẩy thêm AI vào công thức cũ, hãng đang cố giành lợi thế từ thứ khó làm hơn nhiều là quang học.
