Microsoft và Warner Bros. mới đây đã công bố một bước tiến mới trong ngành công nghệ, đó là một mảnh kính nhỏ chỉ vài centimet nhưng lưu trữ bộ phim Superman: The Movie phiên bản 1978, cột mốc của nền điện ảnh.

Ý tưởng ban đầu là từ bộ phận Microsoft Research và đã thực hiện thành công, nhóm nghiên cứu này được Microsoft đầu tư hàng tỷ đô để tìm ra thêm công nghệ lưu trữ mới, làm bàn đạp chắc chắn cho nền tảng Azure trong tương lai. Nhóm nghiên cứu của Microsoft đã hợp tác với Warner Bros. studio làm phim nổi tiếng để đưa bộ phim Superman bản 1978 là Superman: The Movie, vào một miếng kính có kích cỡ 75x75x2 milimet.

Đây là giải pháp lưu trữ có tên là Project Silica sử dụng “quang học laser cực nhanh và trí tuệ nhân tạo để lưu trữ dữ liệu trong thủy tinh thạch anh (quartz)”. Theo công ty, phương thức này sử dụng laser hồng ngoại để mã hóa dữ liệu vào trong những điểm ảnh pixel, nhưng ở dạng 3 chiều gọi là “voxel”. Dữ liệu sẽ nằm bên trong miếng kính, và khi muốn lấy dữ liệu ra thì người ta sẽ đem tấm kính chiếu qua một luồng ánh sáng phân cực. Phần còn lại là giải mã lấy lại dữ liệu sẽ nhờ vào các thuật toán machine learning.

Loài người chúng ta sẽ lưu trữ tất cả những tri thức, sản phẩm trí tuệ hay bất kì thứ gì để truyền lại cho hậu duệ đời sau. Tuy nhiên việc việc lưu trữ cũng rất khó khăn do sự phân huỷ của sách, ảnh và thậm chí cả các ổ cứng cũng có tuổi đời nhất định. Như với Warner Bros. thì công ty đã chi hàng tỷ đô la cho công đoạn lưu trữ phim cực kì phức tạp của mình.

Warner Bros. tạo ra bản sao lưu đề phòng bằng việc chuyển đổi bản phim kỹ thuật số thành phim analog, sau đó chia phim thành ba phần với ba màu – xanh lam (cyan), hồng sẫm (magenta) và vàng (yellow). Tiếp đến chuyển mỗi màu trên vào một phim âm bản đen trắng bởi chúng sẽ không phai màu như phim màu được quay kỹ thuật số.

Phim “Superman” được lưu trữ thông thường (trái) và lưu trữ qua tấm kính (phải)

Những phim âm bản này sẽ được lưu giữ trong các hầm lạnh với nhiệt độ và độ ẩm được kiểm soát nghiêm ngặt. Đồng thời bên trong sẽ có một hệ thông cảm biến hoá học siêu nhạy có thể phát hiện bất kì thay đổi hoá học nào, đây là những dấu hiệu sẽ có thể ảnh hưởng tới phim. Và khi muốn lấy lại một bộ phim hoàn chỉnh thì sẽ làm ngược những bước phức tạp trên.

Lưu trữ lên kính không quá mới và các nhà nghiên cứu đã đau đầu về vấn đề này từ lâu, Microsoft cũng chẳng phải đơn vị đầu tiên thử nghiệm lưu trữ dữ liệu trên vật liệu kính. Microsoft thử nghiệm thủy tinh thạch anh thông thường, mặc dù vậy miếng kính vẫn chịu được nhiệt độ cao và khả năng chống xước tốt có khả năng lưu trữ lâu hơn hẳn so với các phương thức lưu trữ hiện được biết.

Nhà nghiên cứu Youssef Assaf thả một tấm thủy tinh silica vào ấm nước sôi để chứng minh độ bền của nó

Hiện tại, Microsoft vẫn đang thử nghiệm công nghệ này, và chỉ vừa mới công bố báo cáo khoa học. Nếu thành công nhiều hơn nữa, không chỉ có Warner Bros. hoặc các công ty lớn mà thậm chí cả người dùng thông thường cũng sẽ có thể lưu trữ lại những dữ liệu quan trọng cho thế hệ sau này.