Trong nhiều năm, máy ảnh compact bị xem là tàn dư của thời kỳ trước smartphone. Nhưng đến năm 2025, dòng sản phẩm từng bị “khai tử” này lại bất ngờ quay trở lại, không chỉ bằng sự hoài cổ mà còn bằng những bước tiến công nghệ rất thực tế.
Dữ liệu từ CIPA cho thấy thị trường compact từng đạt đỉnh khoảng 110 triệu máy xuất xưởng năm 2010, trước khi lao dốc còn khoảng 15 triệu máy vào năm 2019. Khi smartphone ngày càng mạnh, ngành công nghiệp gần như mặc định rằng compact đã hết vai trò.
Thực tế năm 2025 lại đi theo hướng khác. Hàng loạt mẫu compact mới xuất hiện, trải dài từ phân khúc cao cấp đến phổ thông, và được thị trường đón nhận theo cách mà ít ai còn chờ đợi.
Làn sóng máy ảnh compact trở lại sau nhiều năm lao dốc
Năm nay chứng kiến sự xuất hiện của nhiều mẫu compact đáng chú ý. Fujifilm GFX100RF mang cảm biến medium format 102MP vào một thân máy nhỏ gọn. Sony RX1R III tiếp tục duy trì dòng compact full-frame cao cấp. Ricoh GR IV, hậu duệ của dòng GR vốn được giới nhiếp ảnh đường phố ưa chuộng, thậm chí ghi nhận doanh số vượt nhiều mẫu mirrorless tại Nhật Bản.
Ở phân khúc phổ thông, các mẫu point-and-shoot giá rẻ từ Kodak hay Canon cũng liên tục cháy hàng. Việc Canon đưa PowerShot Elph 360 HS A / Ixus 285 HS A trở lại thị trường không gây hoài nghi, mà trái lại nhận được phản hồi tích cực từ người dùng.
CIPA ghi nhận số lượng máy compact bán ra chưa tăng đột biến, nhưng tổng giá trị xuất xưởng đã phục hồi đều đặn từ năm 2020. Điều này cho thấy compact không quay lại bằng số lượng, mà bằng giá trị và vai trò mới.
Khi smartphone bão hòa, người dùng tìm lại cảm giác chụp “thật”
Sau hơn một thập kỷ cải tiến liên tục, camera smartphone hiện nay tạo ra những bức ảnh sạch, sắc nét và dễ dùng, nhưng cũng ngày càng giống nhau. Sự hoàn hảo mang tính thuật toán khiến nhiều người cảm thấy thiếu cá tính trong trải nghiệm chụp.
Đặc biệt với các nhà sáng tạo nội dung trên Instagram và TikTok, nhu cầu về một chất ảnh khác biệt ngày càng rõ rệt. Compact mang lại điều đó thông qua ống kính quang học, màu sắc đặc trưng và cảm giác “có chủ đích” trong từng lần bấm máy.
Trải nghiệm vật lý cũng là yếu tố quan trọng. Nút chụp, vòng xoay, ống kính và kính ngắm khiến người dùng tập trung hơn vào khoảnh khắc, thay vì bị phân tâm bởi thông báo và ứng dụng như trên smartphone.
Các mẫu máy tối giản như Camp Snap, hay các thiết bị lai giữa analog và digital như Instax Wide Evo hay Polaroid Flip, cho thấy người dùng sẵn sàng đánh đổi thông số để lấy trải nghiệm chụp đơn giản và trực tiếp hơn.
Hai thái cực của compact: 102MP cao cấp và digicam retro giá rẻ
Thị trường compact hiện chia thành hai thái cực rõ rệt. Ở một đầu là các mẫu cao cấp như Fujifilm GFX100RF, Sony RX1R III hay Ricoh GR IV – những chiếc máy nhỏ gọn nhưng đủ khả năng đáp ứng nhu cầu nhiếp ảnh chuyên nghiệp cho du lịch, đường phố và sáng tạo nội dung.
Ở đầu còn lại là các mẫu retro và point-and-shoot giá rẻ. Những chiếc máy này tạo ra chất ảnh mềm, nhiễu nhẹ, gợi nhớ thời kỳ đầu của nhiếp ảnh số. Với mạng xã hội, đó lại là một lợi thế về mặt cá tính hình ảnh.
Ngay cả các mẫu compact cũ trên thị trường máy đã qua sử dụng cũng trở thành đồ sưu tầm, cho thấy sức hút lâu dài của sự đơn giản, thao tác vật lý và chất ảnh mang dấu ấn riêng.
Sự hội tụ của nhiều yếu tố – từ sự bão hòa của smartphone, nhu cầu hoài cổ, trải nghiệm chụp có chủ đích cho đến những bước tiến công nghệ ở phân khúc cao cấp, đang đưa máy ảnh compact trở lại đúng vai trò vốn có, như một công cụ nhiếp ảnh mang tính cá nhân rõ rệt.
