Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) vừa ghi lại hình ảnh mới của tinh vân Red Spider (NGC 6537), một cấu trúc vũ trụ rực rỡ được hình thành từ tàn dư của một ngôi sao đang hấp hối. Bức ảnh cho thấy toàn cảnh tinh vân với sắc đỏ, hồng và xanh đan xen, tạo nên một trong những khung cảnh ấn tượng nhất từng được ghi nhận trong dải Ngân Hà.
Kính James Webb công bố hình ảnh tinh vân Red Spider ấn tượng
Hình ảnh mới được thực hiện bằng thiết bị NIRCam (Near InfraRed Camera) trên James Webb, cho phép ghi lại chi tiết những vùng khí và bụi bao quanh lõi của ngôi sao trung tâm. Tinh vân Red Spider nằm cách Trái Đất khoảng 3,000 năm ánh sáng trong chòm Scorpius, được biết đến với cấu trúc đối xứng cùng những dải vật chất phát sáng uốn lượn giống như mạng nhện giữa không gian sâu thẳm.
Với độ nhạy cao trong vùng hồng ngoại, Webb đã tái hiện lại hình ảnh của tinh vân với độ chi tiết vượt trội so với các quan sát trước đây. Ánh sáng từ những nguyên tử ion hóa do lõi sao phát ra làm bừng sáng toàn bộ đám mây khí, tạo nên sắc đỏ chủ đạo đặc trưng cho tinh vân này.
Cấu trúc và ánh sáng đặc trưng của tinh vân hành tinh
Tinh vân hành tinh như Red Spider không liên quan đến hành tinh, mà được hình thành khi một ngôi sao cỡ trung bình, tương tự Mặt Trời, bước vào giai đoạn cuối đời. Khi đó, ngôi sao phình to, đánh mất lớp vỏ ngoài và để lộ lõi nóng sáng ở trung tâm. Lõi này phát ra bức xạ cực tím mạnh, khiến lớp vật chất đã tách ra phát sáng rực rỡ trong không gian.
Giai đoạn này chỉ kéo dài vài chục nghìn năm – một khoảng thời gian rất ngắn trên thước đo vũ trụ. Chính vì thế, những tinh vân hành tinh như Red Spider không chỉ hiếm có mà còn cho phép giới thiên văn nghiên cứu quá trình tiến hóa cuối cùng của các ngôi sao giống Mặt Trời.
Những chi tiết mới được hé lộ qua dữ liệu hồng ngoại
Nhờ khả năng quan sát ở bước sóng hồng ngoại, Webb đã giúp các nhà khoa học nhìn rõ hơn cấu trúc bên trong tinh vân. Những dải màu xanh lam trong ảnh thể hiện ánh sáng phát ra từ các phân tử hydro (H2), trải rộng đến khoảng ba năm ánh sáng tính từ tâm tinh vân. Ngoài ra, dữ liệu còn ghi nhận một vùng phát xạ sắt ion hóa có hình dạng chữ “S” kéo dài, cho thấy dòng vật chất tốc độ cao đang phun ra từ ngôi sao trung tâm.
Các nhà thiên văn cũng đặt giả thuyết rằng trong vùng lõi của Red Spider có thể tồn tại một ngôi sao đồng hành, góp phần tạo nên hình dạng đặc biệt của tinh vân với phần thắt hẹp ở trung tâm và những dải khí mở rộng ra hai phía.
Bức ảnh mới từ James Webb không chỉ mang giá trị thẩm mỹ, mà còn mở ra thêm hiểu biết về cách các ngôi sao kết thúc vòng đời của mình, đồng thời bổ sung dữ liệu quan trọng cho nghiên cứu về quá trình hình thành vật chất trong vũ trụ.
